Türk tiyatrosunun yaşayan efsanelerinden biri olarak kabul edilen Ahmet Haldun Dormen, 5 Nisan 1928'de Mersin'de dünyaya gelmiştir. 97 yaşındaki sanatçı, köklü bir aile geçmişine sahiptir; babası Kıbrıslı iş insanı Sait Ömer Bey, annesi ise İstanbullu paşa kızı Nimet Rüştü Hanım'dır. Ailesinin soyadı başlangıçta Önder iken, babasının tercihiyle Dormen olarak değiştirilmiştir. Haldun Dormen, sanat kariyerine yön veren eğitimini de uluslararası düzeyde almıştır.
Eğitim ve Erken Kariyer
Dormen, ortaokul eğitimini Galatasaray Lisesi'nde tamamlamış, lise öğrenimini ise Robert Kolej'de sürdürmüştür. Tiyatro alanındaki yeteneklerini geliştirmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'nde, prestijli Yale Üniversitesi'nde yüksek lisans eğitimine başlamıştır. Bu süreçte, iki yıl boyunca ABD'deki çeşitli tiyatrolarda oyunculuk ve yönetmenlik deneyimleri yaşamıştır. Hollywood'un önde gelen sahnelerinden biri olan Pasadena Playhouse'da dört farklı oyunda sahne alarak kariyerine uluslararası bir boyut kazandırmıştır.
Türk Tiyatrosuna Katkıları
Türkiye'ye döndükten sonra, ünlü yönetmen Muhsin Ertuğrul'un yönettiği Küçük Sahne'ye katılan Dormen, 1954 yılında "Cinayet Var" adlı oyundaki dedektif rolüyle Türk seyircisiyle ilk kez buluşmuştur. 1955 yılında kendi adını taşıyan Dormen Tiyatrosu'nu kurarak Türk tiyatrosuna önemli bir katkı sağlamıştır. Dormen Tiyatrosu, 1957-1972 yılları arasında en parlak dönemini yaşamış; 1961 yılında Türkiye'de sahnelenen ilk batılı müzikal olan "Sokak Kızı İrma"yı yöneterek büyük beğeni toplamıştır. Bu müzikalde Gülriz Sururi'nin performansı dikkat çekmiştir.
1962 yılında Beyoğlu'ndaki tarihi Ses Tiyatrosu'na taşınan Dormen Tiyatrosu, burada on yıl boyunca faaliyet göstermiştir. "Bit Yeniği", "Şahane Züğürtler" ve "Yaygara 70" gibi önemli yapıtlar bu dönemde sahnelenmiştir. 1980'li yıllarda ise Egemen Bostancı'nın yapımcılığını üstlendiği "Hisseli Harikalar Kumpanyası" ve "Şen Sazın Bülbülleri" gibi müzikalleri sahnelemiş, tiyatroseverlere unutulmaz deneyimler sunmuştur. 1985 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları'nda sahneye koyduğu "Lüküs Hayat" müzikali, 30 yıl boyunca aralıksız ve genellikle kapalı gişe olarak sahnelenmiş, Türk tiyatro tarihinde önemli bir yer edinmiştir.
Sinema ve Televizyon Kariyeri
Dormen, tiyatrodaki başarılarının yanı sıra sinema ve televizyon dünyasında da önemli projelere imza atmıştır. 1966 ve 1967 yıllarında Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde yedi ödül kazanan "Bozuk Düzen" ve "Güzel Bir Gün İçin" adlı sinema filmlerini yönetmiştir. Televizyon kariyerinde ise 2001-2002 yılları arasında yayımlanan "Dadı" dizisindeki Uşak Pertev rolüyle geniş bir izleyici kitlesi tarafından tanınmıştır. Ayrıca "Hüdaverdi-Pırtık" (1972), "Yeşil Işık" (2002), "Unutulmayanlar" (2006) ve "Hicran Sokağı" (2007) gibi yapımlarda da rol almıştır.
Yazarlık ve Ödülleri
Haldun Dormen, tiyatroya olan katkılarının yanı sıra başarılı bir yazar olarak da tanınmaktadır. Dördü otobiyografik olmak üzere "Sürç-ü Lisan Ettikse", "Antrakt", "İkinci Perde" ve "Nerede Kalmıştık" başlıklarıyla beş kitap ve on iki oyun kaleme almıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarındaki kadın sahne sanatçılarının yaşamlarını konu alan "Kantocu" adlı eseri de büyük ilgi görmüştür. Yaşamı boyunca iki yüz ellinin üzerinde ödül kazanmış, 1998 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görülmüştür. Hacettepe Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora unvanı verilmiştir. 1997 yılında Afife Tiyatro Ödülleri'nin fikir babası olmuş ve bu organizasyonun sanat danışmanlığını üstlenmiştir.
Günümüzdeki Faaliyetleri
Haldun Dormen, 2009 yılında Moliere'in "Kibarlık Budalası" adlı oyununda Mösyö Jourdain rolüyle sekiz yıl aradan sonra yeniden oyunculuğa dönmüştür. Bu oyun, on yılda 600'den fazla kez sahnelenmiştir. Hâlen İzmir'deki Sahne Tozu Tiyatrosu'nun sanat danışmanlığını yürütmekte ve kendi adını taşıyan salonda çeşitli oyunlar sahneye koymaktadır. Haldun Dormen, Türk tiyatrosunun geleceğine ışık tutmaya devam etmektedir.
