Avrupa Birliği’nde (AB) dönem başkanlığı, 1 Ocak 2026 itibarıyla Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'ne (GKRY) devredilecek. Ancak bu gelişme, Kıbrıs'taki mevcut siyasi sorunlar nedeniyle Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) açısından önemli diplomatik tartışmalara yol açıyor. Türkiye, Rum yönetiminin Kıbrıs'ın tamamını temsil etme yetkisinin bulunmadığını belirterek, bu durumu eleştiriyor.
Türkiye'nin Tepkisi ve Diplomatik İlişkiler
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, GKRY’nin dönem başkanlığını üstlenmesinin Avrupa Birliği'nin tarafsızlık ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Bu durum, Türkiye'nin GKRY ile olan siyasi ilişkilerini gözden geçirmesine neden olabilir. 2012 yılında GKRY'nin ilk dönem başkanlığında olduğu dönemde de benzer bir tutum sergileyen Türkiye, o dönemde AB kurumları ile olan ilişkilerini asgariye indirmişti.
Rum Yönetimi'nin Pozisyonunun Etkisi
Prof. Dr. Kamer Kasım, GKRY'nin dönem başkanlığının Türkiye üzerinde herhangi bir etkisi olmayacağını ifade etti. Kasım, Avrupa Birliği'nin Türkiye’yi etkileyecek kararlar alma noktasında olmadığını ve Rum Yönetimi'nin ne Kıbrıs sorununu ne de Türkiye ile ilişkileri belirleme yetkisine sahip olduğunu belirtti. Bu bağlamda, Rum yönetiminin dönem başkanlığının, Kıbrıs Türk halkını yok sayan bir yapının AB içindeki temsil yetkisini pekiştirdiği eleştirileri gündemdeki yerini koruyor.
Geçmişteki Deneyimler ve Hukuki Tartışmalar
GKRY, 2004 yılında Avrupa Birliği'ne tam üye olmuştu. Ancak bu üyelik yalnızca Güney Kıbrıs’ı kapsıyor ve KKTC vatandaşlarının AB içinde temsil edilmediği belirtiliyor. Dönem başkanlığının siyasi ve hukuki olarak tek taraflı olduğu, Kıbrıs Türk halkının yok sayıldığı ifade ediliyor. Türkiye ve KKTC, bu başkanlığın Kıbrıs sorununu siyasi bir baskı aracı olarak kullanma potansiyeli taşıdığı konusunda endişelerini dile getiriyor.
Savunma Alanındaki Gelişmeler
Yunan ve Rum basınında yer alan haberlere göre, GKRY'nin dönem başkanlığı süresince Türkiye'ye yönelik yeni engeller çıkarabileceği öne sürülüyor. Özellikle Avrupa ortak savunma bütçesi olan SAFE ile ilgili konularda Rum yönetiminin etkin rol alabileceği ve bu süreçte Türkiye'nin katılımını zorlaştırabileceği vurgulanıyor. Rum Yönetimi, altı aylık başkanlığı süresince AB bakanlar toplantılarına başkanlık edecek ve savunma dosyalarını denetleyecek.
Normalleşme Çabaları ve Stratejik Hamleler
Rum kesiminin dönem başkanlığını, adadaki hukuksuz yönetimini meşrulaştırmak için kullanma çabaları dikkat çekiyor. Bazı yorumcular, Rum Yönetimi lideri Hristolides'in, Güney Kıbrıs bayraklı gemilerin Türk limanlarına yanaşmasına izin vermesinin bir normalleşme adımı olabileceğini belirtiyor. Bu tür stratejik hamleler, Kıbrıs'taki mevcut durumun daha da karmaşık hale gelmesine neden olabilir.
