Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Avrupa Birliği (AB) Dönem Başkanlığını devralacak. Bu gelişme, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin uluslararası platformdaki rolünü nasıl etkileyecek ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile Türkiye üzerindeki olası yansımaları neler olacak? Bu sorular, bölgedeki siyasi dinamikler açısından önemli bir merak konusu.
AB Dönem Başkanlığı'nın Yapısı
AB’nin yönetim sistemi, iki ana konseyden oluşmaktadır. Bunlardan biri, üye ülkelerin hükümet başkanlarından oluşan “Avrupa Konseyi”dir. Diğeri ise, siyasi partilerin liderlerinden oluşan “Avrupa Birliği Konseyi”dir. AB Dönem Başkanlığı, her üye devletin 6 ay süreyle dönüşümlü olarak üstlendiği bir görevdir. Bu görev, yürütme yetkisi taşımamaktadır; daha çok koordinasyon, temsil ve arabuluculuk fonksiyonlarını yerine getirmektedir.
AB Dönem Başkanı, yalnızca Avrupa Birliği Konseyi toplantılarına başkanlık eder ve karar alma yetkisi bulunmamaktadır. Gündemi belirleme ve öncelikler koyma gibi görevler üstlenir. Ayrıca, AB kurumları arasında koordinasyon sağlamak ve üye ülkeler arasında arabuluculuk yapmak da Dönem Başkanlığı’nın önemli sorumlulukları arasındadır.
GKRY'nin Dönem Başkanlığının Önemi
AB Dönem Başkanlığı, küçük ülkeler için uluslararası görünürlük sağlarken, büyük ülkelerin ise gündemi şekillendirmesine olanak tanımaktadır. Ancak, GKRY’nin bu görevi devralmasının KKTC ve Türkiye açısından doğrudan yaptırım veya karar alma yetkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, GKRY’nin başkanlık döneminde Türkiye-AB ilişkilerinin niteliğini etkileyebilecek unsurlar mevcuttur. Özellikle, Gümrük Birliği, vize ve göç konularında süreçlerin nasıl ilerleyeceği merak edilmektedir.
Olası Gelişmeler ve Tehditler
GKRY’nin AB Dönem Başkanlığı sırasında, Türkiye’ye karşı bir kışkırtma veya olumsuz karar alma girişiminde bulunması durumunda, AB Konseyi’nin karar alma mekanizmasında değişiklikler yapılabileceği öngörülmektedir. Bu bağlamda, oy birliği gerekliliğinin daraltılması ve nitelikli çoğunluk oyu sisteminin genişletilmesi gibi adımlar, küçük üye ülkelerin veto haklarının büyük ölçüde kaldırılmasına yol açabilir. Dolayısıyla, GKRY’nin başkanlığının başlangıcında sergilenecek tutum, bu süreçlerin yönünü etkileyebilir.
Sonuç olarak, GKRY’nin AB Dönem Başkanlığı, yalnızca sembolik bir görev olmanın ötesinde, bölgedeki siyasi dengeleri etkileyebilecek bir platform olarak değerlendirilmektedir. Başkanlığın nasıl bir politika izleyeceği ise, hem Avrupa Birliği hem de bölgedeki ülkeler için önemli bir konu olmaya devam edecektir.
