28 Şubat süreci, Türkiye'de birçok kadının eğitim hayatını derinden etkileyen bir dönem olarak tarihe geçmiştir. Bu süreçte uygulanan başörtüsü yasağı, pek çok akademisyenin ve öğrencinin eğitimini sürdürmekte zorluk yaşamasına neden olmuştur. Mardin Artuklu Üniversitesi Psikoloji Bölümü doktor öğretim üyesi Deniz Işıker Bedir, bu dönemi yaşayıp Kuzey Kıbrıs'ta eğitim almış bir akademisyen olarak, yaşadıklarını ve bu sürecin toplumsal etkilerini aktardı.
Deniz Işıker Bedir, 28 Şubat sürecinin kendisi ve birçok kadın için nasıl zorlu bir deneyim olduğunu vurguladı. O dönemde okullarda uygulanan sert yaptırımların, kadınların eğitim hayatını nasıl etkilediğini anlattı. Disiplin cezaları ve başörtüsü yasağı nedeniyle yaşadığı zorlukları dile getiren Bedir, bu süreçte birçok kadının psikolojik ve sosyal açıdan olumsuz etkiler yaşadığını belirtti.
Başörtüsü Yasağı ile İlk Tanışma Nasıl Oldu?
Bedir, başörtüsü yasağı ile ilk olarak ortaokulun sonu ve lise yıllarının başında karşılaştığını ifade etti. İmam hatip lisesinde eğitim gördüğü dönemde, Türkiye’nin birçok yerinde başörtüsü yasağının sıkı bir şekilde uygulandığını belirtti. Milli güvenlik derslerinde başörtülü olarak derse ve sınavlara girememek, bu dönemdeki öğrencilerin en büyük sorunlarından biriydi. Yasağa karşı çıkan öğrenciler, disiplin cezalarıyla karşılaşıyor, bu durum Bedir’in de yaşadığı bir deneyimdi.
Üniversite sınavı ve üniversite döneminde de başörtüsü yasağının devam ettiğini aktaran Bedir, birçok kadının üniversite kapısından içeri girmek için başını açmak ya da peruk takmak zorunda kaldığını ifade etti. Kendisi ise başörtüsü yasağının olmadığı Kıbrıs’ta eğitim almayı tercih etti. Ancak Türkiye’ye geldiğinde, kongre veya kütüphane araştırması için yine aynı yasaklarla karşılaştıklarını anlattı.
28 Şubat Sürecinin Psikolojik Etkileri Nelerdi?
28 Şubat sürecinin yalnızca başörtüsü yasağı ile sınırlı olmadığını belirten Bedir, bu dönemde yaşanan katsayı probleminin de eğitimdeki eşitsizlikleri artırdığını vurguladı. Meslek liselerinin katsayı sorunları nedeniyle birçok öğrencinin istediği üniversiteyi kazanmakta zorluk çektiğini ifade etti. Bedir, bu süreçte birçok kadının psikolojik olarak zorlandığını, korku, kaygı, depresyon gibi sorunlar yaşadığını aktardı.
Dört kız kardeş olduklarını ve hepsinin aynı zorlu süreçten geçtiğini belirten Bedir, ailelerinin bu konuda destekleyici olduğunu ancak birçok kadının aileleriyle çatışmalar yaşadığını ifade etti. Ailelerin bu durumu kabul etse bile, yaşanan kayıpların ve üzüntülerin büyük olduğunu dile getirdi.
Bugün Eğitim Hayatı Nasıl Değişti?
Her 28 Şubat geldiğinde, o dönemi yaşayan birçok insanın aynı acıları tekrar yaşadığını belirten Bedir, günümüzde öğrencileriyle rahat bir şekilde ders yapmanın mutluluğunu yaşadığını ifade etti. İdeolojik bir ayrışmanın olmaması ve her görüşten insanın bir arada bulunabilmesi, eğitim ortamını daha değerli hale getirdiğini vurguladı. Bu süreç, Bedir’in kişisel olarak daha güçlü bir birey olmasını sağlarken, yılların kaybına neden olan tarafları da olduğunu belirtti.
Sonuç olarak, 28 Şubat süreci, yalnızca bireylerin eğitim hayatını değil, toplumsal yapıyı da derinden etkilemiştir. Bu dönemde yaşanan zorluklar, günümüzde hala hatırlanmakta ve geçmişin izleri, eğitim sisteminde ve toplumsal ilişkilerde hissedilmektedir.
