Doğu Akdeniz'deki siyasi ve askeri dengeler, Türkiye'nin savunma sanayisindeki son gelişmelerle birlikte önemli bir değişim sürecine girmiştir. Ankara, KAAN savaş uçağı ve 800 km menzilli Tayfun balistik füzesi gibi projeleriyle bölgedeki askeri gücünü artırırken, Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs, bu duruma yanıt olarak ortak tatbikatlarını artırmaya karar verdi. Üç ülkenin, 2026 yılına kadar sürecek olan ortak tatbikatlarının kapsamı ve amacı detaylandırıldı.
Ortak Tatbikatların Artışı
Reuters haber ajansında yer alan bilgilere göre, Yunan askeri yetkilileri, Yunanistan, İsrail ve Güney Kıbrıs'ın ortak hava ve deniz tatbikatlarını artırma kararı aldığını duyurdu. Bu karar, üç ülkenin savunma işbirliğini derinleştirmek amacıyla atılan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Son on yılda, bu ülkeler arasında yapılan ortak askeri tatbikatlar, savunma tedariki ve enerji işbirliği ile ilişkiler daha da pekişti. Türkiye’nin artan askeri gücünün bu işbirliğini teşvik eden en önemli faktör olduğu ifade edilmekte.
Savunma İşbirliği Anlaşması
Yunanistan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı (GEETHA), geçen hafta Güney Kıbrıs'ta yapılan bir toplantıda, üç ülkenin üst düzey askeri yetkilileri tarafından bir ortak eylem planının imzalandığı bilgisini paylaştı. Bu anlaşma, Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ve İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun 22 Aralık'ta Kudüs'te gerçekleştirdiği zirvenin ardından geldi. Zirvenin ana hedefleri arasında deniz güvenliği işbirliğini güçlendirmek ve enerji bağlantı projelerini ilerletmek bulunuyor.
Askeri Tatbikatların Kapsamı
Konuyla ilgili bilgi veren üst düzey bir Yunan yetkili, yeni askeri anlaşmanın ortak deniz ve hava tatbikatlarını kapsadığını belirtti. Ayrıca, hem asimetrik hem de simetrik tehditlere karşı mücadele konusunda İsrail'den Yunanistan ve Kıbrıs'a bilgi aktarımının sağlanacağı ifade edildi. Yunan yetkili, "Yunanistan ve İsrail, Gazze'deki ateşkesin ardından Güney Kıbrıs'ın da katılımıyla ortak tatbikatları yoğunlaştıracak" dedi. Bu doğrultuda, Yunanistan'ın önümüzdeki aylarda Doğu Akdeniz'de İsrail'in Noble Dina tatbikatına katılmayı planladığı bildirildi.
Güney Kıbrıs ve Muhalefet Endişeleri
Güney Kıbrıs hükümetinden henüz resmi bir açıklama yapılmamışken, önemli bir muhalefet partisi olan Komünist AKEL, konuyla ilgili endişelerini dile getirdi. AKEL, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Christodoulides’in askeri-siyasi işbirliğini derinleştirirken seçim risklerini göz ardı ettiğini belirten bir açıklama yaptı.
Türkiye'nin Artan Savunma Kapasitesi
Yunanistan ve İsrail medyasında, Türkiye'nin artan savunma kapasitesinin bu işbirliğinin arkasında yatan itici güç olduğu sıklıkla vurgulanmaktadır. Türkiye'nin yerli üretime yönelik stratejik odaklanması, Yunanistan'ı başta İsrail ve Güney Kıbrıs olmak üzere ortaklarına güvenmeye zorlamakta. Bu durum, Atina için bir eleştiri konusu haline gelmiştir. Yunanistan, Türkiye'nin kuzeydoğu sınırındaki ve Ege Adaları’ndaki savunmayı güçlendirmek amacıyla önemli bir adım atarak, İsrail'den 36 adet PULS çoklu roketatar sisteminin tedarikini onaylamıştır.
Ayrıca, Yunanistan'ın savunma stratejisinin merkezinde yer alan ve yaklaşık 3 milyar Euro değerindeki "Aşil Kalkanı" adını verdiği çok katmanlı hava ve drone savunma sistemi için de İsrail ile görüşmeler devam etmektedir. Yunan Savunma Bakanı Nikos Dendias, yerel katılım öngördüğü bu projeyi, İsrail savunma sanayisinin ülkedeki varlığını uzun vadeli olarak pekiştirmek amacıyla yürütmekte olduğu stratejinin bir parçası olarak görmekte.
