Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Türkiye ile imzalanan Gazimağusa İlahiyat Koleji yapım projesi protokolünü, anayasa ve laiklik ilkesine aykırılık açısından değerlendirilmesi için Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) sevk etti. Bu durum, ülkede eğitim yatırımları üzerinden yaşanan hukuki ve siyasi tartışmaların daha da derinleşmesine neden oldu.
Protokolün Anayasal Tartışmaları
2023 yılında Türkiye ile KKTC arasında imzalanan Gazimağusa İlahiyat Koleji protokolü, sadece eğitim alanında bir iş birliği olarak algılanmıyor. Aynı zamanda, KKTC'nin anayasal düzeni ve laiklik ilkesi açısından kritik bir değerlendirme sürecine girmesine yol açtı. Protokolün yürürlüğe girmesiyle, kamuoyunda 'anayasal uygunluk' konusundaki tartışmalar arttı. Bu bağlamda, protokol KKTC Meclisi tarafından Kasım 2025'te oy çokluğuyla kabul edilerek, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla 21 Kasım 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandı.
Eleştiriler ve Anayasa Mahkemesi'ne Başvuru
Meclis onayının ardından, KKTC'de protokolün anayasa ile uyumlu olup olmadığı üzerine tartışmalar başladı. Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, eylül ayında gerçekleşen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından, protokolü Anayasa Mahkemesi'ne göndermeye karar verdi. Erhürman, protokolün imzalanmasının üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen meclise gelmesini eleştirirken, yürürlüğe giren uluslararası anlaşmaların dava yoluyla Anayasa Mahkemesi'ne götürülemeyeceği uyarısında bulundu. KKTC Anayasası'nın cumhurbaşkanına bu konuda yetki verdiğini vurgulayan Erhürman, tartışmaların daha fazla büyümemesi adına bu adımı attığını ifade etti.
Eğitim Hakkı ve Geleceğe Dönük Önlemler
Erhürman, protokolün anayasa ile uyumluluğu hakkında yorum yapmaktan kaçınırken, konunun çocukların eğitim hakkı ile ilgili olduğunu belirtti. Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi'nden alınacak görüşün belirleyici olacağına dikkat çekti. Böylece, ileride çocuklar üzerinden tartışma yaratma ve eğitim hakkını olumsuz etkileme olasılığının ortadan kalkacağına inandığını dile getirdi. Erhürman, bu durumun Anayasa'nın cumhurbaşkanına verdiği 'cumhuriyet anayasasına saygıyı' sağlama görevine uygun bir yöntem olduğunu söyledi.
