İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) liderleri, Batı Kudüs'te düzenlenecek olan üçlü zirve kapsamında bir araya gelecek. Toplantının, bölgesel işbirliğini güçlendirmeye yönelik önemli adımlar atılması açısından kritik bir öneme sahip olduğu belirtiliyor. Zirve sırasında, Yunan basınında yer alan iddialara göre, bu üç ülkenin bir "ortak müdahale gücü" oluşturacağı konusu ele alınacak.
Ortak Müdahale Gücü Oluşumu
Görüşmelerde, yaklaşık 2,500 askerden oluşması planlanan ortak müdahale gücünün kurulmasıyla ilgili detayların netleşmesi öngörülüyor. Bu güç, 1,000 Yunan, 1,000 İsrailli ve 500 GKRY askerinden oluşacak. Ayrıca, İsrail'in Gazze planı çerçevesinde ABD'nin de müdahil olacağı bir Uluslararası İstikrar Gücü'nde Yunanistan'ın yer almasının arzulandığı iddiaları, zirvede ele alınacak diğer önemli konular arasında yer alıyor.
İlişkilerin Arka Planı
İsrail ve Yunanistan arasındaki ilişkilerin gelişimi, Türkiye ile olan ilişkilerin olumsuz seyriyle doğrudan bağlantılı olarak değerlendiriliyor. Uzun yıllar boyunca dengeli ilişkiler kuran Yunanistan, özellikle son yıllarda Türkiye'nin bölgedeki etkisine karşı ortak bir duruş sergilemek için İsrail ile yakınlaşma yoluna gitti. 2010'lu yıllardan itibaren Doğu Akdeniz’de enerji ve güvenlik konularında stratejik bir ortaklık geliştiren iki ülke, bu süreçte birçok projeyi hayata geçirmeye çalıştı.
Doğu Akdeniz Doğalgaz Boru Hattı Projesi
İsrail gazını Yunanistan ve Güney Kıbrıs üzerinden Avrupa’ya ulaştırmayı hedefleyen Doğu Akdeniz Doğalgaz Boru Hattı (East-Med) projesi, 2013 yılında gündeme gelmişti. Ancak, yüksek maliyetler ve teknik zorluklar nedeniyle proje henüz hayata geçemedi. 2020 yılında imzalanan resmi anlaşmalara rağmen, projeye ABD’nin desteğini çekmesi, East-Med’in rafa kaldırılmasına neden oldu. Projenin tamamlanmasının 7 yıl alacağı ve yaklaşık 7 milyar dolara mal olacağı öngörülüyor.
Askeri İşbirliği ve Ortak Tatbikatlar
İsrail ile Yunanistan arasındaki askeri işbirliği, 2008 yılında başlayan ortak tatbikatlarla hız kazandı. İki ülke, birçok ortak askeri tatbikata ev sahipliği yaparken, son olarak Nisan 2025'te Yunanistan'da gerçekleştirilecek "Iniochos 2025" tatbikatında bir araya gelecek. Ayrıca, Yunanistan'ın İsrail'den aldığı askeri sistemlerle ilgili programlar da dikkat çekiyor. Bu bağlamda, Yunanistan Parlamentosu, İsrail'den önemli bir silah alım programını onayladı.
Üçlü Zirve ve Beklentiler
Batı Kudüs'teki zirve öncesinde, Yunan basını, ortak müdahale gücünün kurulmasına yönelik yapılan planlamaların detaylarını aktarıyor. Ancak, bu konuda resmi bir açıklama yapılmadığı ve planların henüz fikir aşamasında olduğu belirtiliyor. Zirvede, ayrıca Yunanistan'ın Gazze'ye askeri mühendis ekibi göndermeyi düşünmesi gibi konuların da gündeme gelmesi bekleniyor. Toplantının, bölgesel işbirliğinin güçlendirilmesi açısından önemli fırsatlar sunması hedefleniyor.
